Kamica układu moczowego jest jedną z najczęstszych chorób tego układu. Może wystąpić w każdym wieku, choć największa liczba zachorowań przypada na okres między 30 a 50 rokiem życia. Kamica układu moczowego występuje u około 5% całej populacji w tym dwukrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet. Choroba występuje praktycznie na całym świecie, a zwłaszcza w strefie umiarkowanej oraz w klimacie gorącym i suchym. Polega na tworzeniu się kamieni, czyli złogów w narządach i przewodach układu moczowego. Typowymi objawami kamicy są silne napadowe bóle (kolka nerkowa). Chorobę tę leczy się operacyjnie lub zachowawczo. Istotną rolę odgrywa dieta.

» Kamica moczowa – choroba od zarania dziejów towarzysząca człowiekowi.
Kamica układu moczowego towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów. Badania archeologiczne wykazały obecność złogów u mumii egipskich pochodzących z około 5000 lat przed naszą erą.

» Dlaczego w układzie moczowym powstają złogi?
Wiele substancji i związków chemicznych obecnych w moczu może osiągać w nim wysokie stężenie (np. przy niewłaściwej diecie, małym spożyciu płynów). Przy wysokim stężeniu mocz staje się przesycony daną substancją – w przesyconym moczu nadmiar substancji litogennej wytrąca się, tworząc złogi. Tak, więc nadmiar krystaloidów jest pierwszym czynnikiem prowadzącym do powstawania kamicy.

Złuszczone nabłonki, bakterie, skrzepy krwi lub ciała obce zawarte w moczu mogą stanowić jądro krystalizacji. Wokół niego odkładać się mogą substancje chemiczne, powodując wzrost kamienia.

» Co sprzyja tworzeniu się kamieni w układzie moczowym?
W społecznościach bogatych, w których spożycie pokarmów białkowych jest duże, wzrasta wydalanie z moczem kwasu moczowego, szczawianów i wapnia, sprzyjając częstszemu występowaniu kamicy układu moczowego.

Wszelkie przeszkody w drogach moczowych (nabyte i wrodzone), które utrudniają odpływ moczu są czynnikami zwiększającymi ryzyko powstania kamieni.

Kamica nerkowa sprzyja rozwojowi zakażenia dróg moczowych i odwrotnie – zakażenie w drogach moczowych sprzyja rozwojowi kamicy.

Czynnikami sprzyjającymi litogenezie (tworzeniu złogów) są też unieruchomienie, nieprawidłowe odżywianie się, pobieranie małych ilości płynów i odchudzanie się.

Istotną rolę ochronną w powstawaniu złogów odgrywają tzw. inhibitory krystalizacji (blokują powstawanie kamieni). Zalicza się do nich m.in. magnez. Ich niedobór w moczu zwiększa gotowość do tworzenia kamieni.